Публикации воспитателей детских садов
О проекте

Эссе "Тәрбиеші-бала жанының бағбаны"

Нурболатова Айдана Аманғалиқызы Нурболатова Айдана Аманғалиқызы
DOCX
2
0
Предпросмотр

Эссе: «Тәрбиеші - бала жанының бағбаны»
Нұрболатова Айдана


Ұстаз болу – жүректің батырлығы
Ұстаз болу – сезімнің ақындығы
Ұстаз болу – мінездің күн шуағы
Азбайтұғын адамның алтындығы
Бүгінгі таңда тәрбиеші болу аса жауапкершілікті талап етеді. Қиыны мен қызығы, талабы мен жемісі қатар жүретін педагогтық қызметтің жетістігін бағалау да өте қиын. Тәрбиеші – балаға жан – жақты тәлім – тәрбие беруші. Сол себепті тәрбиеші өзі өзгеге үлгі боларлықтай болуы қажет. Яғни оның бойынан барлық адамгершілік қасиеттер: мейірімділік, қарапайымдылық, әділдік т.б табылуы керек.
Мен өзім «Жауқазын» балабақшасында қызмет етемін. Балабақшада жалпыға білім беру Стандартының 5 білім саласы бойынша оқу іс – әрекеті ұйымдастырылған. Таңертеңгілік сағат 8 бен 9 аралығында қабылданып алынған балалар алдымен таңғы дене жаттығуларын жасайды. Одан кейін таңғы ас. Одан кейін сабақтар жүргізіледі. Күнделікті ұйымдастырылған оқу іс – әрекетін жүргізгенде қазіргі заман талабына сай слайд қолданамын. Интерактивті тақта көрнекілікті балаларға түсінікті, нақты, айқын көрінеді. Сабақ кезінде дамыта оқыту, триз технологиясы, денсаулық, Монтессори технологияларының элементтерін пайдаланамын. Саяхатқа шыққанда, айналадағы өмірмен таныстырсам, оқылған әрбір ертегі, мақал – мәтелдер, жұмбақтар арқылы балалардың ой- өрісін дамытуға, қиялын шарықтатып, тіл байлығының молайтуға ерекше мән беремін.
Сабақ өту барысында балаларды дұрыс ұйымдастыра біліп көрнекіліктермен техникалық құралды немесе дидактикалық материалды барынша тиімді пайдалана білуге көңіл бөлемін. Балалардың бағдарламаны меңгеруін үлгерімі нашар және дарынды оқушылармен жұмыс жүргізіп отырамын.
Балалардың ата – аналарымен үнемі байланыста болып оларды балабақшадағы түрлі шараларға қатыстырып отырамын.


Балаларға рухани – адамгершілік тәрбие берудегі ұлттық ойындардың маңызы зор. Дана халқымыз, данышпан халқымыз бала тәрбиесіне үлкен мән берген. Жас бала жас шыбық секілді, қалай илесең солай майысады, қалай айтсаң солай көнеді.
Балаға дүниенің қызығы сол – ойын, барлығын ойынға айналдыру.
Баламен жеткіншекті ойнатып қана қоймай, бойына ұқыптылық, адамгершілік, татулық, намысшылдық, ептіілік, шапшаңдық және т.б. секілді адами қасиеттерді сіңіретін негізгі құрал – ұлттық ойындар. Сонау ерте заманнан бері талай батырларымыз, ақын – жырауларымыз, бозбала – бойжеткендеріміз сол ойындарымызды ойнап, халық даналығынан сусындап келді емеспе?
Педагог ретінде балаларға тәрбие мен білім беруде, құндылықтарды үйретуде халық ойындарынң маңызы өте зор екендігіне көзім жетіп отыр.
Ахмет Жүнісовтың айтуынша «Өзге халықтар сияқты қазақтың ертеден қалыптасқан, атадан балаға мұра болып жалғасып келе жатқан ұлттық ойын – сауық түрлері бар. Зер салып отырсақ, ол ойын – сауықтар қазақтың ұлттық ерекшелігіне, күнделікті тұрмыс – тіршілігіне тығыз байланысты туған екен және адамға жастайынан дене тәрбиесін беруге, оны батылдыққа, ептілікке, тапқырлыққа, күштілікке, төзімділікке, т.б. адамгершілік қасиеттерге баулуға бағытталған екен» дейді.
Абай Құнанбаев атамыз «Ойын ойнап, ән салмай, өсер бала болама?» деп айтқандай баланың өмірінде ойын ерекше орын алады.
Балаларға арналған ойынның түрлері сан алуан.
Мен өзім тәрбиешілік жұмысымда балаларға үнемі ұлттық ойындарды қолданамын. Сабақ кезінде өтілген тақырыпты бекіту мақсатында Сақина салмақ, Ханталапай, сұрақ – жауап, орын тап, ұшты – ұшты, т.б. ойындарды ұйымдастырамын.
Сақина салмақ – ойынды өткізуші және сақина жасырушы бала белгіленеді. Қалған ойыншылар жерге отырып тізелерінің үстіне алақандарын жаяды. Бастаушы жұмулы қолын әрбір ойыншының алақанына салысымен ол бала алақанын жаба қояды. Бастаушы бір баланың алақанына сақина салысымен ойыншылардың біреуі «Сақина кімде?» деп сұрайды. Ол сақинаның кімде екенін білсе сол баламен орын ауыстырады. Ал білмесе сабақта өтілген тақырып бойынша сұрақтар қойылады.
Серуен кезінде, Хан алшы, Орамал тастамақ, Ақсерек – көксерек, мысық пен тышқан, алакүшік алтыбақан, соқыртеке, жасырынбақ, Қыз қуу, Белбеу соқ, Әуе таяқ, Ұйқыдағы аю ойындарын пайдаланамын.
Орамал тастамақ – Балалар шеңбер болып тұрады. Бастаушы балаларды айнала жүріп бір баланың артына орамал тастап кетеді. Артына орамал тасталғанын сезген бала менің артымда деп жауап береді. Артына орамалдың тасталғанын сезбесе ол бала өлең, тақпақ немесе би – билеп беруі тиіс.
Балалардың бос уақытында Күш сынаспақ, Тауық күрес, Арқан тарту, тақия тастау ойындарын ойнатамын.
Күш сынаспақ – бұл ойын стол үстінде екі баланың білек сынасуымен орындалады. Екі бала шынтақтарын столға тіреп қол бастарын айқастырады. Кім білекті столға жықса сол бала жеңіске жетеді.
2016 жылы аудандық «Ханталапай» зияткерлік сайысына қатыстым. Онда қазақтың ұлттық ойыны «Ханталапайды» «Алтын күн» тобы балаларымен ойнадық. Сол ойын нәтижесінде ауданнан 2 орынға иелендік.
Тәуелсіздіктің 25 жылдығына арналған «Тәуелсіз елдің ұланымын» атты эстафеталық жарыс өткізілді. Онда балалармен түрлі ұлттық ойындар ойнатылып екі топ бойынша жарыстырылды. Мыс: «Тауық күрес» ойыны балаларға өте қызықты болды.
Осы ұлттық ойындардың балаларға беретін тәрбиелік, адамгершілік қасиетері мол. Бұдан кейінде балалармен бірге әрі қарай ұлттық ойындар ойнатамын.